Een nederzetting aan de Regge
Rijssen ontstond op een plek waar het leven zich opdrong: een doorwaadbare plek in de Regge, omgeven door bossen, moerassen en vruchtbare akkers. Al vanaf circa het jaar 900 woonden hier mensen die in eigen behoeften konden voorzien — ze hadden hout, leem, turf en de rivier. Die geslotenheid gaf Rijssen een eigenzinnig karakter dat tot op de dag van vandaag voelbaar is.
In 1243 verleende bisschop Otto van Holland stadsrechten aan de nederzetting — niet vanwege de omvang, maar als politieke zet om de macht van een lastige leenman te breken. Rijssen mocht voortaan markten houden en zich verdedigen. Zo groeide het dorp uit tot een echte stad, met een rol in het Hanzeverbond en de bijnaam "De Poort van Twente".
De jutestad van Twente
In de 19e eeuw transformeerde Rijssen tot een industriestad. De familie Ter Horst zette de toon: hun Koninklijke Jutespinnerijen en -weverijen bepaalden meer dan 125 jaar de economie. Op de drukste momenten werkten er 1.200 tot 1.500 mensen. De stoomfluit van de fabriek regelde het dagelijks leven in de stad — je wist hoe laat het was aan het geluid.
De jutezakken van Ter Horst reisden de wereld over — ze komen zelfs voor in Multatuli's Max Havelaar. Naast jute waren er steenfabrieken met een eigen leemspoorweg, en in 1888 werd Rijssen aangesloten op de spoorlijn Deventer–Almelo. Die trein doorbrak definitief het eeuwenoude isolement.
Oorlog, wederopbouw en groei
In de nacht van 25 op 26 maart 1945 trof een bombardement de stad hard. Rijssen leed groot verlies. Maar ook na deze donkere nacht stond Rijssen op. De wederopbouw gaf de stad een nieuwe impuls. Toen de jute-industrie in de jaren 70 en 80 instortte, vonden Rijssense ondernemers nieuwe wegen: de bouw- en transportsector groeiden tot nieuwe dragers van de economie.
Rijssen-Holten: twee plaatsen, één karakter
In 2001 fuseerden de gemeenten Rijssen en Holten. Twee plaatsen met een heel eigen karakter: Rijssen als Twentse reggestad met nuchter ondernemersbloed, en Holten als Sallands bergdorp aan de voet van de Holterberg. Samen vormen ze een gemeente op de grens van Twente, Salland en de Achterhoek — een unieke positie in het hart van Oost-Nederland.
In 2008 werd Rijssen-Holten als eerste gemeente in Nederland officieel tweetalig: het Rijssens dialect kreeg officiële erkenning. Wie wil, kan er in het Rijssens trouwen. Die trots op eigen taal en cultuur typeert de gemeente tot op vandaag.
Een wijk die groeit
In de jaren 60 en 70 begon Plan Zuid te ontstaan als nieuwe woonwijk in het zuiden van Rijssen. De wijk grenst aan het bosgebied van de Rijsserberg — letterlijk met de rug naar het bos. Die ligging maakt Plan Zuid uniek: de natuur is nooit ver weg.
De ondergrond van de wijk is grillig en vol hoogteverschillen. Dat was een uitdaging voor de bouwers, maar het geeft de wijk ook een bijzonder silhouet. Langs de Esstraat en Arend Baanstraat staan oudere vrijstaande woningen naast rijtjeshuizen uit de jaren 70. In de zuidelijke rand: vier evenwijdige flatgebouwen van vier bouwlagen — herkenbare blikvangers in het straatbeeld.
Straten vol jonge gezinnen
Rond 1968 worden straten als de Constantijn Huygensstraat gebouwd en betrokken. Het zijn jonge gezinnen die hier neerstrijken — mensen die aan het begin staan van hun leven en hun wijk. Ze kennen elkaar, helpen elkaar, en bouwen samen aan iets wat je een gemeenschap noemt.
Die generatie is nog altijd de ruggengraat van Plan Zuid. Ze kennen iedereen van vroeger, maken graag een praatje bij de super, en hebben een gevoel voor wat de wijk nodig heeft. Maar ze worden ouder, en de nieuwe bewoners kennen de wijk en elkaar nog niet zo goed.
Een wijk in beweging
Plan Zuid telt ruim 1.100 woningen, waarvan iets meer dan de helft huurwoning. De wijk is divers: vrijstaand, twee-onder-één-kap, rijtjeshuizen en flats. Dat zorgt voor een mix van bewoners die bij elkaar opgeteld een complete gemeenschap vormt — als ze elkaar maar vinden.
Met initiatieven als BuurtKracht, de jaarlijkse burendag en het nieuwe Kern van Zuid wil de wijk die verbinding versterken. Niet door groot en ingewikkeld te doen, maar door klein en concreet te beginnen: een klusje hier, een praatje daar, een buurtbarbecue in de zomer. Plan Zuid wil een wijk zijn waar je je thuis voelt — of je er nu al 46 jaar woont of net bent aangekomen.
Nog geen tijdlijn items. Voeg ze toe via Dashboard → Tijdlijn.